Geloof en gevoel

5 december 2020

Het is altijd een wat ingewikkelde relatie tussen die twee. Geloven in God brengt bij tijd en wijle mooie en diepe gevoelens met zich mee. Maar tegelijkertijd worden we wel steeds gewaarschuwd niet op die gevoelens te vertrouwen. Ze kunnen je gemakkelijk misleiden.
Ooit kreeg ik de vraag van een jongere: Wat doen de gevoelens er eigenlijk nog toe? Toen schrok ik wel even. Je kunt zo waarschuwen tegen het idee dat je niet op gevoelens moet vertrouwen dat mensen gaan denken dat ze per definitie verdacht zijn of zelfs helemaal niet belangrijk.
Het punt is dat je vaak geneigd bent teveel vertrouwen te schenken aan dingen die juist goed zijn. Kinderen zijn waarlijk een zegen van God. Maar je hoop stellen op je kinderen is toch echt niet goed. Juist die mooie dingen, die zegeningen van God, lopen het risico om omgesmolten te worden tot afgoden. Dat geldt overigens ook ons verstand. Een gave van God, maar vertrouw op uw inzicht niet, zegt Spreuken. Maar die gevoelens dus. Mooi, maar niet op vertrouwen.
Gevoelens horen bij het mens-zijn en zijn een gave van onze Schepper. Ik ben er blij mee. Muziek kan mij intens raken, tot tranen toe. Nooit zal ik het eerste concert vergeten in de Doelen in Rotterdam. Ik weet de symfonie nog die gespeeld werd. Het raakte me tot in de diepe haarvaten van mijn ziel. En zoiets gebeurt ook in de samenkomst van de gemeente. Althans, dat hoop je. Er zijn natuurlijk mensen die er niet zoveel bij beleven, en dat is niet omdat ze gevoelens niet zo heel belangrijk vinden (die mensen heb je ook), maar omdat het hun niet aanspreekt. Daarom zoeken ze het elders. Daar waarschuwen we dan tegen. Want, zo hoor ik mezelf zeggen, het is geen goede reden. Met gevoelens word je niet zalig. Geloof maakt je zalig. 

En toch overviel me een aantal zondagen geleden een merkwaardig gevoel, of beter: het gebrek daaraan. De preek ging over de hoop en het lied na de preek waren twee bekende verzen uit Psalm 42. Vooral dat ene vers Dan ga ik op tot Gods altaren raakt bij velen een gevoelige snaar. In normale gevallen wanneer we in een volle kerk zitten, gaat dit uit volle borst. En soms voel je ook dat er wat gebeurt. Een beleving.
En toen we die zondag dit couplet met een paar mensen, nauwelijks hoorbaar zongen, overviel me plots het gemis. Ik voelde er niet zoveel bij. Eigenlijk vond ik er gewoon niets aan. Tja, zat ik nu in hetzelfde schuitje als die jongeren en ouderen die zeggen niet zoveel te beleven? Ik denk het wel. En dat was nogal een ontdekking. Gevoelens zijn niet onbelangrijk. Alleen het punt is wel of ik hieraan toegeef, of niet.
Want los van die beleving, blijft het een mooie en diepe tekst. Een tekst die door de Geest gewerkt, echt wel zijn werk doet. De Geest weet altijd wel wegen te vinden om ons te bereiken. Juist nu moeten we leren geloven op het woord van God en niet omdat het zo fijn is in een volle kerk te zijn. Dat is een harde en moeilijke les, maar kon wel eens heel waardevol blijken.
Inmiddels is het zingen al weer fors verbeterd nu we de ‘tempel-zangers’ in ere hebben gesteld. Vanuit de preekstoel zie ik nu wekelijks de blijde zangers staan. Toch hoop ik wel dat de tijd zal aanbreken dat we weer uit volle borst kunnen zingen. En dan hopelijk wel vanuit het diepe verstaan van de woorden. Dat zal ons nog een lofzang opleveren! Alsof de hemel dan al een beetje neerdaalt in deze aardse werkelijkheid. Een soort huppelen van zielenvreugd. Ik zie er met hart en ziel naar uit!


Meer informatie:
ds. G.C. Bergshoeff
033-277 13 77
dsb@hervormdscherpenzeel.nl

Terug naar het nieuwsoverzicht